Wall-E
30 oktober 08 -
bekijk -
reageer -
He's got a lot of time on his hands
Gekregen imdb
|
fem' 8.1 'lei 7.3 |
7.7
|
Iedereen raadde me de film aan. En altijd vrees ik dat het dan toch slecht zal zijn. Shrek vond ik bv goed, maar niet goed genoeg om meerdere malen te zien. Of toch niet meer nuchter. Ik ben altijd skeptisch over CG films, hoofdzakelijk omdat ze te cartonerig blijken. Of zich zelfs te erg aan stereotypen of gemakkelijke humor vastklampen. (Ik durf geen goed woord te spreken over de openingsscene van Robots.)
Maar Wall-E zou al mijn verwachtingen van een goede film hebben ingelost, ware het niet dat ik geen verwachtingen had, of toch geen goede. Maar de film deed me terug gaan in de tijd, gaf mij in die andere tijd positieve verwachtingen, en die werden ingelost. Ik wil maar zeggen, ik werd aangenaam verrast.
De volgende gedachte kwam tijdens de film wel bovendrijven. Als Wall-E een geemancipeerde robot is. waarmee ik bedoel dat hij het juk van zijn eigen directive van zich af kan smijten, en een eigen zoektocht begint in al zijn kunnen, voelen en denken. Ja hoor, zelfs voelen, het meest ongeevenaarde gevoel, iets dat door en door menselijk is, hoewel het zo'n onweerlegbare dierlijke achtergrond heeft. Als Wall-E een gevoelige, intelligente robot is (ik vrees dat je nu al robot door mens kan vervangen), die zijn eindeloze en monotome dagtaak uitvoert, 's avonds thuiskomt in een wondere, maar eenzame wereld, waarom moet hij dan perse zo'n ongelooflijk trouwe en zelfopofferende robot zijn?
Moet ik nu een geek analogie maken? Een mens die dag in dag uit blokken code parset, in een vast stramien, en dan thuiskomt in een wondere zelf opgebouwde wereld vol snuisterijen en normale voorwerpen die met een grote fantastische fantasie omgetoverd worden tot gadgets. Die eindeloos lang dezelfde boeken kan lezen, dezelfde films kan analyseren en een geheugen heeft als een taperecorder. Het enige dat er meestal ontbreekt, iets dat mensen breekt, en melancholie als gevolg heeft, is het kunnen delen. En volgens mij is net dat laatste de reden voor de ontwikkeling van zijn intelligentie en het ontstaan van zijn andere gevoelens (hoewel er tijdens de film niet echt veel meer emoties ten toon worden gespreid). Deze robot hoeft zich niet echt bezig te houden in de memento mori van een normale mens. Hij hoeft zich niet voort te planten of te eten, hij hoeft ook niet te vechten tegen zijn sterfelijkheid en proberen iets permanents achter te laten. Deze robot kan zichzelf repareren en opladen.
Maar toch. De vastberadenheid, op de rand van het zielige, doet je best wel iets. Het is niet alsof de robot lust op een andere robot, maar hij wil koste wat kost delen. En die vastberadenheid is waar iedereen natuurlijk van droomt. Een doel dat ons drijft en ons onzelf doet overstijgen (hoewel overstijgen hier heel letterlijk mag genomen worden). De zieligheid komt niet enkel van de bijna fatale zelfopoffering, maar ook van het onbegrip en ons besef van Wall-E's onkunnen. Hij kan zijn originele programmatie niet ontlopen (en dat is dan wel weer heel menselijk, heel erg lijkend op oud worden).
Maar, eens de film eindigt, en je had natuurlijk al flauw vermoeden tijdens de film, wordt het duidelijk dat Wall-E reeds meer was dan waarvoor hij was bedoeld. Hij is wat wij willen zijn, een gevoelige, intelligente, alles gevende robot die zijn 'directive' kan negeren en ten koste van alles zijn wereld wil delen. Blijkbaar willen we niet dat al onze moeite die we staken in het opbouwen van onze mentale wereld, verloren gaat. Dit staat zo haaks op een voorgeprogrammeerde robot, aangezien die zou moeten opgebouwd worden en zou enkel maar moeten zijn.
Ik denk niet dat Wall-E begreep wat een plant was. Maar hij begreep wel wat hij ervoor kon verdienen of, motiverender, kon verliezen. Liever dood dan vergeten worden.
Maar er kan zoveel meer over de film gezegd worden. Gewoonweg al het feit dat deze Adam en E.V,E. de mensen 'redden' uit het paradijs en hen doen vallen van (uit) de hemel op de aarde. De referentie naar A Space Oddysee onder de vorm van een stuurwiel. En dat is ook treffend, niet enkel het oog is hetzelfde, maar ook het feit dat beiden de ruimteschepen uit de respectievelijke films sturen en bedienen.
Ook de dreiging voor onze afhankelijkheid van technologie brengt een macabere sfeer. En de vage notie dat God een Amerikaanse president is die al bijna een eeuw dood is. En de mensen volgen maar die God, niet meer wetend wat hij oorspronkelijk maar was. Het zou erg zijn mochten ook wij een vergeten erfenis zijn.
En dan nog de slagzin van de film: He's got a lot of time one his hands. Dit slaat niet enkel op de notie dat Wall-E dit eindeloze werk al eindeloos lang doet, maar ook op zijn drijfveer doorheen de film. Hij wil namelijk de hand van E.V.E. vast houden. Het blijkt ook de manier waarop hij uiteindelijk terug herboren wordt. En deze motivatie, het vasthouden van handen, is ook de hand die de verantwoordelijkheid draagt voor het lot van het 700 jaar oude paradijs.